Volgens Bernard Welten hecht de politie wel degelijk aan privacy
(Politie hecht wel degelijk aan privacy, Bernard Welten,
Volkskrant zaterdag 10 mei 2008 Forum Pg. 9).
Het is aan de ene kant erg prettig om waar te nemen dat iemand bij de politie
weer eens nadenkt over privacy, aan de andere kant zal er nog veel moeten
veranderen voor de privacy van de burger weer de aandacht krijgt die
deze verdient.

Ik ben het eens met Dhr. Welten dat het niet gaat om een discussie
"veiligheid of privacy" maar het gaat er volgens mij om wanneer
"veiligheid" niet meer als reden gebruikt wordt om de privacy van
Nederlanders niet te respecteren.  De Nederlandse grondwet stelt over
privacy in artikel 10: "Ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet
te stellen beperkingen, recht op eerbiediging van zijn persoonlijke
levenssfeer."  Ook uit hetzelfde artikel: "De wet stelt regels inzake de
aanspraken van personen op kennisneming van over hen vastgelegde gegevens
en van het gebruik dat daarvan wordt gemaakt, alsmede op verbetering van
zodanige gegevens."  Natuurlijk botsen deze regels vaak met het kunnen
uitvoeren van de politietaak, vandaar dat al direct ruimte is geboden
voor uitzonderingen.  Maar deze uitzonderingen moeten wel de status van
uitzondering houden en als dusdanig behandeld worden. Iedere inbreuk
op die persoonlijke levenssfeer moet dus een uitzonderingssituatie zijn
die getoetst en gecontroleerd moet kunnen worden om misbruik te voorkomen.

De wens van de politie (die vaak in beleid omgezet wordt) lijkt juist
te zijn om maar zo veel mogelijk en zonder al te veel controle te
kunnen zoeken in gegevensbestanden of deze zelf op te kunnen bouwen.
Zo heeft de recherche direct toegang tot een register met gegevens van
klanten van telecommunicatie-aanbieders, het Centraal Informatiepunt
Onderzoek Telecommunicatie (CIOT). De telecommunicatie-aanbieders moeten
hier gegevens voor leveren en kunnen op geen enkele manier zien hoeveel
er in die gegevens gezocht is, laat staan dat hun klanten hier achter
kunnen komen.  Volgens de regels van het CIOT mogen alleen geautoriseerde
gebruikers zoeken en worden de zoekacties vastgelegd, wat misbruik zou
moeten tegengaan. Helaas valt dat in de praktijk tegen, alleen al door
de grote aantallen geautoriseerde gebruikers en het ontbreken van een
toezichthouder op het CIOT.  Ook in de situatie die de recente discussie
weer op gang bracht, het vastleggen van kentekengegevens van onverdachte
personen, blijkt weer hoe de politie eerst en vooral nadenkt over
opsporing en dat privacy pas later in beeld komt.  Ook deed de politie
deze week een ander voorstel om grote hoeveelheden persoonsgegevens
vast te leggen van gebruikers van prepaid-telefoons en internet-cafes
met als einddoel het eenvoudiger maken van opsporing. Ook in dit geval
was het CBP het niet eens met het voorstel.

Als de politie dus aan privacy hecht zou de politie controle op haar
eigen inbreuken op de privacy moeten accepteren en haar inbreuken op de
privacy moeten beperken tot die situaties waarin er goede, controleerbare
redenen zijn om die inbreuken nodig te maken. Ongelimiteerd gegevens
verzamelen om later te kijken of er wat nuttigs uit te halen is heeft
zoveel schade aan de privacy van burgers tot gevolg dat het directe
privacybelang altijd zwaarwegender is dan een eventueel opsporingsbelang.

Bronnen:

Artikel 10 grondwet
http://www.wetboek-online.nl/wet/Gw/10.html

"Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT)"
http://www.justitie.nl/onderwerpen/opsporing_en_handhaving/ciot/

"Onder de tap: afluisteren in Nederland", Wim van de Pol, Pg. 228

'Internetfraudeurs harder aanpakken'
http://www.nos.nl/nosjournaal/artikelen/2008/5/9/090508_aanbevelingen_justitie.html